Tarczyca to gruczoł wydzielania wewnętrznego znajdujący się na szyi. Składa się z dwóch płatów, kształtem przypomina motyla.  Waży u mężczyzn do 25g, u kobiet – 15g. Jest łatwo wyczuwalny, gdyż  jest umiejscowiony tuż pod skórą. Gdy pod wpływem szkodliwych czynników ulega powiększeniu, wówczas powstaje wole.

Jaką rolę pełni tarczyca?

Tarczyca wytwarza hormony, które regulują tempo przemiany materii. Są to: tyroksyna (T4) oraz trójjodtyronina. Trzeci hormon – kalcytonina reguluje gospodarkę wapniowo – fosforanową organizmu, czyli od prawidłowej pracy tarczycy zależy prawidłowa budowa kości oraz praca nerek.

Właściwe stężenie hormonów jest bardzo ważne dla zdrowia organizmu. Gdy jest ich za mało, powstaje niedoczynność tarczycy, gdy za dużo – nadczynność tarczycy. Właściwe stężenie hormonów jest bardzo ważne dla prawidłowego rozwoju płodu. Niedobór hormonów prowadzi do ciężkich wad rozwojowych płodu – upośledzenia rozwoju mózgu i niedorozwoju kości.

Dlaczego występuje nadczynność tarczycy?

Podstawową przyczyną jest choroba Graves- Basedowa, która objawia się powiększeniem gruczołu tarczowego ( powstaje wole nadczynne),  wytrzeszczem oczu, łzawieniem i pieczeniem oczu, nadwrażliwością na światło, czasami – podwójnym widzeniem. Ta choroba  sprawia, że tarczyca przestaje odbierać z mózgu sygnały, że jest wystarczająca ilość wytwarzanych hormonów, dlatego ciągle je produkuje.

Drugą przyczyną nadczynności tarczycy jest choroba Plummera, która objawia się jednym lub kilkoma guzkami w tarczycy. Też powstaje wtedy wole, a tarczyca wytwarza nadmiar hormonów.

Czasami nadczynność jest wynikiem zachorowania na nowotwory tarczycy lub przysadki mózgowej.

Jak objawia się nadczynność tarczycy?

Objawy nadczynności są następujące:

-szybka przemiana materii,

-stałe podenerwowanie, drażliwość, nerwowość,

-zaburzenia snu,

-stałe chudnięcie mimo dobrego apetytu,

-zwiększone pragnienie,

-duża potliwość,

-stałe odczuwanie gorąca,

-osłabienie mięśni, drżenie rąk,

-zaburzenia cyklu miesiączkowego, utrata miesiączki.

Leczenie nadczynności

Celem leczenia jest przywrócenie właściwego stężenia hormonów w organizmie. Można to osiągnąć poprzez przyjmowanie leków, ale ich skuteczność wynosi 50%, także poprzez zażywanie roztworu z radioaktywnym jodem. Jedyną skuteczną metodą , gdy przyczyną nadczynności są guzki tarczycy, jest zabieg chirurgiczny.

Dlaczego występuje niedoczynność tarczycy?

Niedoczynność  powoduje przewlekłe zapalenie tarczycy (choroba Hashimoto) wynikające z niszczenia komórek gruczołu przez własny system immunologiczny. Może to być też skutek operacyjnego usunięcia tarczycy lub leczenia jodem radioaktywnym. Występuje wówczas niedobór hormonów produkowanych przez tarczycę.

Jak objawia się niedoczynność tarczycy?

Objawy niedoczynności są następujące:

-wolna przemiana materii,

-osłabienie, senność,

-spowolnienie fizyczne i psychiczne,

-tycie mimo braku apetytu,

-brak koncentracji, pogorszenie pamięci,

-stałe odczuwanie zimna,

-obrzęk podudzi, „nalana” twarz

-u kobiet – zaburzenia miesiączkowania, niepłodność

-u mężczyzn – obniżenie sprawności seksualnej.

Leczenie niedoczynności

Do końca życia należy podawać preparaty tyroksyny -  hormonu, którego chora tarczyca nie wydziela w wystarczającej ilości.

Bardzo ważna jest wczesna diagnoza u dzieci, gdyż u nich niedobór hormonów powoduje opóźnienie rozwoju intelektualnego i zakłócenia wzrostu

Wole obojętne

Na skutek niewystarczającej ilości jodu dostarczanego organizmowi w pożywieniu, tarczyca ulega powiększeniu, by móc produkować wystarczającą ilość hormonów. Powstaje wówczas tzw. wole obojętne, gdyż nie towarzyszą mu zaburzenia w wydzielaniu hormonów. Wole uciska na tchawicę i okoliczne tkanki, utrudnia oddychanie i połykanie.

Jod znajduje się w specjalnie jodowanej soli kuchennej i w rybach morskich, dlatego ta choroba obecnie jest rzadko spotykana.

Leczenie wola obojętnego

Kuracja polega na podawaniu tyroksyny lub jodu, lub jodu i tyroksyny jednocześnie. Jeśli terapia nie przynosi poprawy, stosuje się leczenie chirurgiczne.

No related posts.